Čitaonica i društvo deo 2

“Majpan” i učesnici “mjalosa” na Bregu 1937. godine. S leva na desno čuče: Adam Mišak, Đura Kolarić i Franja Šefer. Sede: Mara Pil, Roza Matešić, Julka Rakoš, Mara Paljić, Elizabeta Šikeždi, Roza Galar, Nikola Šme-Šnicer, Lenka Rakoš, Mara Jurca i Evica Maletić. Stoje , prvi red: Roza Rakoš, Lenka Galar, Liza Krzmanović, Salika Nagl, Lenka Benčić, Lenka Pil i Kata Bodor. Stoje, drugi red: nepoznat, nepoznat, Ilija Bodor, Steva Benčić, nepoznat, Andrija Šikeždi, Andrija Benčić, Steva Palajić, Andrija Galar, Mata Pil i Joza Benčić, poslednji u redu nepoznati.

Između dva rata na Bregu je svake godine u maju organizovana zabava “Majalos”, tj. “podizanje majpana”.

“ Majpan” se zvalo drvo visoko 7-8 metara, ukrašeno lipovim granama, iskićeno peškirima i flašama pića, koje su se posle završene svečanosti dodeljivale najveselijem paru. “Majalos” je bila zabava koja se održavala oko “majpana”, a lipove grane su simbolizovale staru slovensku tradiciju. Između dva rata zabave “Čitaonice” održavale su se u kafani kod Josipa-Pepe Štrekera, odnosno njegove udovice Kate. Pepa je umro 1932. godine. “Majpan” je podizan na ulici ispred ove kafane.

Sedmog novembra 1937. godine održana je u Osijeku Prva smotra tamburaške glazbe na kojoj učestvuje i Tamburaška sekcija ove “Čitaonice”. Tom prilikom održana je osnivačka skupština “Hrvatskog tamburaškog saveza”, na kojoj učestvuju i rumski delegati: Josip Matešić, Toma Pil i Steva Benčić-Belja. Odlazak delegata i Tamburaške sekcije u Osijek stajao je “Čitaonicu” 676 dinara, koji su prikupljeni od priloga Brežana.

Učesnici iz Osijeka 1937. godine, danas, 1999. godine, s leva na desno: Stevan Benčić-Belja, Steva Rakoš-Dinja i Petar Matešić-Braca.

Učesnici prve Smotre tamburaške glazbe u Osijeku 1937. godine. Tamburaški zbor “Hrvatske ratarske čitaonice”. Gornji red sleva na desno: A. Šikeždi, S. Rakoš, A. Galar. Srednji red: F. Štimac, S. Matešić, T. Pil, P. Pil i S. Benčić. Sede: M. Kun, P. Matešić, Eugen Karati dirigent, A. Galar, M. Bodor i J. Rakoš.

Folklorna sekcija iz 1938. godine. Sede s leva na desno: Anica Rakoš. Mara Benčić, Jaga Jambrec i Pil Marica. .Stoje: Ana Matešić, nepoznata, Sofija Štimac, Nikolina Renić, Elizabeta Šikeždi i Marija Kun.

PERIOD OBNOVE

Na sednici od 2. jula 1948. godine raspravljalo se o zahtevu Garnizona JNA u Rumi da im se ustupi “Hrvatski dom” za njihove potrebe. Zahtev je jednoglasno odbijen. Konačno “Hrvatski dom” je ustupljen JNA 1957. godine.

Dramska sekcija je početkom februara 1949. godine u Domu kulture odigrala pozorišni komad “Pamet u glavu”. Te godine Tamburaška sekcija sa Vatrogascima pripremila zajednički nastup i novu priredbu.

U toku leta, tačnije 12. jula 1951. godine dolazi do promene naziva “Društva”. “Hrvatsko kulturno prosvetno društvo” od tada nosi naziv HKPD “Marija Gubec”.

Pored priredbi za građane Rume i gostovanja u okolnim selima Društvo priređuje za svoje članove igranke-zabave: grožđe bal, poklade, doček Nove godine i dr. Ovakva druženja, koja se održavaju i danas,a u kojima učestvuje i širi krug prijatelja Društva, umnogome doprinose entuzijazmu za dalji rad svih sekcija “Društva”, bilo da su u pitanju amateri-glumci, tamburaši, recitatori, članovi hora i folklora.

Pozorišni komad “Osveta” Franje Mervara 1951/2. godine. Sede s leva na desno: Blaženka Kun, Steva Kovač, Vera Benčić, Antun Lanc, Vera Pil i Andrija Gajger. Stoje: Ivan Benčić, Ivan Pavičić i Petar Matešić.


Pozorišni komad “Seljaci u gradu” 1954. godina. T. Benčić, M. Šme, V. Pil, F. Čereki, M. Bačević – režiser i Z. Matijević

Pozorišni komad “Matija Gubec”, 1954. godine. Lica: P. Pitok, A. Bodor, A. Pil, Z. Matijević, V. Pil, L. Rakoš, A. Rakoš, I. Galar. Pušić, M. Mišak, P. Štimac, P. Šulc, M. Šme, J. Giner, F. Čereki i I. Lanc. A. Štimac, N. Palajić, M. Matešić, M. Šulc, V. Lanc i K. Benčić. Režiser, M. Bačević.

Pozorišni komad “Svet” B. Nušića, 1955. godine. Sede s leva na desno: Katica Benčić, Vera Pil, Zdenko Matijević, Franja Čereki i Marija Metišić. Stoje: Toma Benčić, Andrija Gajger, Pera Matešić, Mara Artić, Katica Pitok, Ana Štimac, Agnesa Giner, Martin Mišak, Ana Bodor, Iva benčić i Marko Bačević, režiser.

Pozorišni komad:” Robert i njegova punica” Mladena Širole, 1959. godine. S leva na desno čuče: Josip Matešić i Ivan Mešić. Drugi red: Ana Štimac, Ivan Benčić, Katica Nagl, Pera Matešić, Nikola Petrović-Šokac i Andrija Šikeždi. Treći red: Josip Giner, Pera Kun, Zdenka Bodor, Andrija Gajger, Andrija Kun, Bogdan Rakovac, Miša Kun, Martin Mišak, Pera Matešić-Braca i Steva Rakoš.

Pozorišni komad “Prodani dedek”, 1958. godine. Sede s leva na desno: Slavica Palajić i Paja Rakoš. Stoje: Ivica Kun, Nikolina Štimac, Marko Bačević, Đura Mišak, Nevenka Šikeždi i Antun Volarić.

Pozorišni komad “Vila Lala” Velimira Subotića, 1962. godine. Sede s leva na desno: Ivan Benčić, Nikola Petrović-Šokac, Josip Matešić i Paja Rakoš. Stoje: Antun Lanc, Blaženka Matešić, Kata Štimac, Ivica Čorak, Marija Klejić, Pera Kun, Ivan Bevanda i Zdenka Bodor.